Chery Samsun'u ve Türkiye'yi kandırdı mı? Analiz yazısı!

Samsun'da Chery'nin otomobil fabrikası yatırımında sessizlik sürerken, Chery'nin Samsun'da bu yatırımı yapıp yapmayacağına dair umutlar artık tükeniyor.  Samsun Kent Haber, Chery'nin Samsun yatırımında yaşanan belirsizlik üzerine bir analiz yazısı yayımladı.

CHERY SAMSUN YATIRIMI NEDEN MUALLAKTA KALDI?
Samsun adına Chery'nin otomobil fabrikası yapacak olmasına, yapacağının söylenmesine, geleceğinin ve yatırıma başlayacağının vaat edilmesine, bu büyük yatırım için, arazinin de uygun hale getirilmesi ile, hepimiz umutlandık, hepimiz bu şehrin menfaatleri yanında, saf tutmak için inandık! 

SAMSUN ADINA MESELEYE SAHİP ÇIKTIK
Bu yüzden hem yatırımcıyı teşvik etmek, hem de şehrin bu yatırımı arzulaması ve kuvvetli bir şekilde sahiplenmesi ve bu yatırımın Samsun'a gelmesi halinde kentin yıldızının parlayacağına inandığımız için 'Geliyor, geldi, gelecek' manşetleri attık. 

CHERY GELECEK Mİ GELMEYECEK Mİ DERKEN
Chery konusunda, bu yatırımın gelmeyeceğine inananlara, bunu dile getirenlere de elbette saygı duyduk. Ancak, Chery'nin Samsun'a yatırım yapacağı konusu ile ilgili gelinen süreçte, 'Gelecek mi, gelmeyecek mi?' şeklindeki soru işaretleri, Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan'ın "Gelirse gelir, gelmezse gelmez. Gelirse Chery için iyi olur, gelmezse araziyi başka bir yatırımcıya veririz" açıklaması ile bir nevi yanıt bulmuş oldu!

Chery'nin Samsun'a yatırım yapacağı ilk gündeme geldiği süreçte, Tekkeköy ilçesindeki yeni Organize Sanayi Bölgesi ile ilgili, TBMM'de bir değişikliğe gidildi. Bu değişiklik ile, söz konusu arazinin 3'üncü şahıslara devredilebileceği maddesi konuldu. Bu maddenin anlamını o vakit belki anlamlandıramadık!

MURAT ÇAN BEDELSİZ DEVİR MADDESİNE İTİRAZ ETMİŞTİ
Chery ile ilgili Samsun'da ayrılan arazi için, 'Bedelsiz 3'üncü şahıslara devredilebilir' maddesine CHP Milletvekili Murat Çan defalarca itiraz etti ve bu nedenle konuyu yargıya taşıdıklarını sık sık dile getirdi. Ancak sayın Murat Çan'da Chery konusunda, şehirde oluşturulan 'Yatırıma karşı çıkıyorlar' yaygarasından nasiplenmemek için, bu konuda kısmen sessizliğe büründü, bürünmek zorunda kaldı. Murat Çan geçtiğimiz günlerde de Chery ile ilgili "Keşke gelse, Samsun adına seviniriz. Ama geleceğine inanmıyorum" açıklaması yapmıştı!

REUTERS CHERY HABERİ SORU İŞARETLERİ OLUŞTURDU
'Chery Samsun'a gelmeyecek' diyenler, bu yatırımı açıklayanlar tarafından geçmişte olduğu gibi yine tukaka ilan edildi. Bu kargaşa sürerken Ankara'da Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katılımı ile Çinli Chery yetkililerinin Samsun'a yatırım yapacağına dair tören düzenlendi, açıklama yapıldı. Akabinde Reuters'de Chery ile ilgili bir haber çıktı. Bu haberde ise Chery yetkililerinin Türkiye'de bir yatırım planlarının olmadığı duyuruldu. Biz de elbetteki Samsun hassasiyetimiz ağır bastığı ve bu yatırımı arzulayan tarafta olduğumuz için Reuters'de çıkan bu habere itiraz ettik. 

CHERY SAMSUN YATIRIMI BİTKİSEL HAYATA GİRDİ
Gel zaman git zaman derken, Chery için Tekkeköy'de yer ayrıldı, arazi bir dünya masraf edilerek, yatırıma hazır hale getirildi. Chery gelecek diye, yeni Organize Sanayi Bölgesinde yatırım için aldıkları arazilerden feragat edenler oldu. Chery'den ise ses soluk kesildi! Ne bir Chery yetkilisi, ne de ilgili bakanlıktan, Chery'nin Samsun yatırımına başlayıp başlamayacağına dair, bir açıklama yapılmadı. Adeta Chery konusu, bitkisel hayata girdi!

Lakin, Hz. Ali'nin bu gibi durumlar için, güzel bir sözü vardır; "Söz ağızdan çıkana kadar, senin esirindir. Ağızdan çıktıktan sonra sen onun esiri olursun."

Sözü ağızdan çıkartanlar, o sözün esiri oldular! Ve her yerde 'Ne oldu Chery' konusu sorularına muhatap kaldılar!

TERSANE OLAYI SAMSUN'DA UNUTULMADI
Samsun daha önceki yıllarda bu deneyimi yaşadı! Ve daha önce, bu konuda da yazdığımız gibi; Bu şehir tersane olayını unutmadı. Tersane yatırımı o veya bu sorunlar nedeniyle yapılamamış olabilir. Ancak yine Chery'de olduğu gibi, tersane sözünü verenler, bu sebep ve nedenleri Samsun'a yıllardır açıklayamadı yada 'Unuturlar' diyerek üzerine kül örtüldü! 

Ama Samsun, tersane meselesini, üzerinden yıllar geçmesine rağmen unutmadı. İşte o yüzden, Chery yatırımı için de 'Tersane işi gibi bu da balon çıkar' denildi, dediler...

CHERY SAMSUN'A GELİRSE GELİR GELMEZSE GELMEZ
Sözün sahipleri ve sözün esiri olanların cephesinde ise, yine uzunca süredir Chery konusunda büyük bir sessizlik hakimdi. Gelecek mi, gelmeyecek mi, onlarda bilmiyordu. Yapılan açıklamalarda ise gecikmenin nedeni olarak, Çin'deki bürokratik sürecin yavaş ilerlediğine vurgu yapılıyordu. Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Doğan ise işte tam bu bilinmezliğin ortasında, malumun ilanı bir açıklama yaparak, "Gelirse gelir, gelmezse gelmez" diyerek pandoranın kutusunu açtı!

ARAZİ'NİN 3 ŞAHISLARA DEVRİ NE ANLAMA GELİYORDU!
Şimdi burada kaydı geri saralım: TBMM'de Chery'nin yatırım yapacağı yer olarak ayrılan arazi için '3'üncü şahıslara devredilebileceği' maddesi konulduğunu belirtmiş, 'O süreçte bu maddenin ne anlama geldiğini anlamamıştık' demiştik! 

Gelinen süreç ve Halit Doğan'ın "Gelirse gelir, gelmezse gelmez. Gelmezse araziyi başka yatırımcılara veririz" sözleri ile, söz konusu arazi için '3'üncü şahıslara devredilebileceği' maddesinin ne anlama geldiğini de, en nihayetinde artık anlamış olduk!

Taşlar şimdi yerine oturmaya başladı! Öyle görülüyor ki, Chery'nin yatırım yapacağı arazi için '3'üncü şahıslara devredilebilir' maddesi, durup dururken konulmamış! Bu maddeyi koyanlar demek ki, Chery'ye güvenmiyordu! 

DEMEK Kİ CHERY'YE GÜVENMİYORLARDI
Güvenmiyordu ki, Chery şayet Samsun'da kendisine ayrılan arazide yatırım yapmaz ise, aynı araziyi '3'üncü şahıslara devredebilelim' düşüncesi ile, hem kendi önlerini açtılar, hem de başlarına geleceği öngördüler. Ve yine öyle görülüyor ki, arazi için konulan '3'üncü şahıslara devredilebilir' maddesini, ta o zamandan belkide kim bilir, gelmeyeceğini bildikleri için koydular!

CHERY SAMSUN'U OYALADI
Şayet sayın Halit Doğan'ın kestirip attığı gibi, Chery Samsun'a gelmeyecekse, tez vakit bunun Samsun kamuoyu ile paylaşılarak, Çinli Chery'nin Samsun'u oyaladığı ve hatta bu ülkenin Cumhurbaşkanını dahi kandırdığı dile getirilmelidir! Sonuçta, vaadi dillendirenler ve bu yatırım için girişimlerde bulunanlar, gelmesi yönünde çaba sarfedenler, bunu Samsun'un menfaatleri için gündemde tuttu. Bu noktada samimi çaba ve uğraşlar, Samsun'un kalkınması, gelişmesi, istihdamına katkı sunulması adınaydı. Bunun için de kimseye kızmanın, gücenmenin, kişi ve kişileri tukaka yapmanın bir manası yok! Herkes Samsun'a güzel bir yatırım kazandırabilmek için hareket etti. 

Chery bu saatten sonra Samsun'a gelir mi? 

Bize göre gelmez! Artık biz de "Gelirse gelir, gelmezse gelmez" diyen başkan gibi inancımızı ve de heyecanımızı yitirdik! Ve ayrıca uluslarası bir marka olan Chery'nin bu yatırımı, Samsun'a yapıp yapmama konusunda, yada yatırımın hangi aşamada olduğu ile ilgili amatörce davranıp, sessizliğe bürünmesi, koca bir yıl gibi uzun bir zaman zarfında global ölçekte bu yatırımını pazarlamamasıda ayrı bir muammadır. Belli ki Chery'yi gözümüzde fazla büyütmüşüz. Gelirse şehir adına sevinir, gelmezse üzülürüz! Lakin yine de başkanın da dediği gibi, BAYKAR ve MKE'de Samsun adına en az Chery kadar önemli yatırımlardır.

CHERY'DE ACI HABER HALİT DOĞAN'A KALDI
Sözü verenlerde, bu işin olması için mücadele edip, ser verip sır vermeyenlerde öyle ki, Chery'nin 'Gelmeyeceğine artık inanmış' durumda. O yüzden dolaylı cümlelerle acı haberi vermek, bu yatırımı en çok isteyenlerden biri olan Halit Doğan'a düştü. 

CHERY'NİN AKİBETİ NET BİR ŞEKİLDE AÇIKLANMALIDIR
Şayet bu sözler, yatırımın gecikmesine olan tahammülsüzlükten kaynaklanmış ise ve Chery'nin Samsun yatırımı ile ilgili süreç halen devam ediyorsa, bunun da artık resmi bir dille, Chery tarafından ve ilgili bakanlıklarca net bir şekilde açıklanması gerekir.  Tersane yatırımı gibi, Chery meseleside muallakta kalmasın, bu yatırımın akibeti arafta bırakılmasın. Tersane mevzusundaki sessizliğe bürünme durumu, Chery yatırımının durumu ile ilgili yapılmasın. Şayet Chery konusunda da sessizliğe bürünülürse, işte o zaman o sözün esiri olursunuz ve o söz de sizi, yılarca takip eder. Bu konuda o yüzden samimi bir şekilde Samsun kamuoyuna Chery konusundaki son durumun açıklanması lazımdır. 

Yok şayet iş bitti ise Chery'ye, hem Türkiye'ye hem Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanını, hem de milli mücadele kenti Samsun'u oyalayıp, kandırdığı, yada yatırım vaadi ile bedavadan kendi reklamını yaptığı için gereken tepki de, diplomatik bir dille ifade edilmelidir. 
Yazan: Haydar ÖZTÜRK