Tarladan 5 liraya çıkan bir limon market rafında nasıl 100 lira oluyor?

Samsun Kent Haber köşe yazarı Arzu Şenkan, haksız kazanç ve fırsatçılık yapanları yazdığı köşe yazısında "Tarladan 5 liraya çıkan bir limon,  market rafına gelene kadar nasıl 100 lira oluyor?" dedi.

Tarladan 5 liraya çıkan bir limon, market rafına gelene kadar nasıl 100 liraya dönüşüyor?

Aradaki bu uçurumun hesabını kim verecek?

Üreticinin emeği başka, tüketicinin ödediği fiyat başka. Bu kadar büyük bir farkın yalnızca 'serbest piyasa koşulları' denilerek geçiştirilmesi mümkün olmamalı.

Çünkü serbest piyasa, kuralsızlık demek değildir. Serbest piyasa, başıbozukluk demek hiç değildir.

Serbest piyasa; rekabetin, şeffaflığın ve hukukun hâkim olduğu bir düzeni ifade eder. Piyasada herkesin istediği gibi hareket ettiği, haksız kazancın normalleştirildiği ve vatandaşın mağdur edildiği bir düzenin adı serbest piyasa olamaz.

Bu nedenle son dönemde Adalet Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen ve hukuka aykırı ticari faaliyetlerin üzerine gidilmesini amaçlayan operasyonları olumlu buluyorum. Çünkü bu operasyonları yalnızca birer adli işlem olarak değil, piyasanın daha sağlıklı, daha şeffaf ve daha güvenilir bir zeminde işlemesine yönelik önemli bir adım olarak görüyorum. 

Ayrıca sadece Adalet Bakanlığı’nın değil, öncelikle ticaret ve tarım piyasalarını denetlemekle görevli kurumların sorumluluk alanında olan bir mesele bu. Denetimler kararlılıkla devam etmeli. 

Elbette serbest piyasa korunmalı. Ancak serbest piyasanın korunması, denetimsizliğin korunması anlamına gelmez. Tam tersine; kuralların olmadığı yerde güçlü olanın zayıfı ezdiği bir düzen ortaya çıkar. Devletin görevi de piyasanın yerine geçmek değil, piyasanın hukuk içinde işlemesini sağlamaktır.

Üreticinin emeği ile tüketicinin cebinin arasına giren, haksız kazanç sağlayan, piyasayı manipüle eden ve vatandaşın mağduriyetine yol açan hukuka aykırı uygulamalar varsa bunların üzerine gidilmesini memnuniyetle karşılıyorum.

Çünkü mesele yalnızca bir limonun 5 liradan çıkıp 100 liraya satılması değil.

Mesele, bu fiyat farkının hangi aşamada ve hangi gerekçeyle oluştuğudur.

Ve eğer ortada hukuka aykırı bir kazanç, örgütlü bir yapı ya da piyasayı bozucu bir faaliyet varsa, bunun ortaya çıkarılması ve hukuk çerçevesinde gereğinin yapılması gerekir ki yapılıyor da. 

Halkın rızkına, üreticinin alın terine ve tüketicinin cebine dokunan haksızlıklara karşı denetim şarttır. Haksız kazanç, fırsatçılık, fahiş fiyat uygulamaları veya piyasayı manipüle eden hukuka aykırı davranışlar tespit edildiğinde, kanunun öngördüğü yaptırımlar tabii ki kararlılıkla uygulanmalı.

Serbest piyasa yaşasın; ama kurallarıyla, hukuku ile ve adaletiyle yaşasın. 

Devletin hukuk içinde yaptığı denetim ve operasyonlar da tam olarak bunun güvencesidir.