Samsun Kitap Fuarında dernek, STK, vakıflara neden stant verilmiyor?

Samsun Kent Haber köşe yazarı Ayperi Türkoğlu, Samsun Fuar ve Kongre Merkezinde 24 Ekim-1 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenecek Kitap Fuarı ile ilgili dernek, STK'lara, vakıflara stant verilmediği ile ilgili eleştiri ve şikayetleri yazdı.

Samsun Kitap Fuarının Kapıları Kime Açık?

Samsun, fuarcılık geleneği eskiye dayanan bir kent. Yıllarca düzenlenen Samsun Fuarı, bu şehrin sosyal ve kültürel hayatında önemli bir yer tuttu. Samsunlular için fuar, yalnızca alışveriş yapılan bir yer değildi. İnsanların buluştuğu, yeni şeyler gördüğü, kültür ve sanatla iç içe olduğu bir yaşam alanıydı.

Yıllardır TÜYAP tarafından düzenlenen Karadeniz Kitap Fuarı’nı bu kez Samsun Büyükşehir Belediyesi üstleniyor. Belediyenin bu geleneği sürdürmesi elbette sevindirici. Ancak önemli olan yalnızca bir fuar düzenlemek değil, o fuara nasıl bir anlayışla yaklaşılacağıdır. Fuar hazırlıkları sürerken bazı yazarların ve sivil toplum kuruluşlarının dile getirdiği bir rahatsızlık dikkat çekiyor. Yapılan açıklamalarda derneklere, vakıflara, sendikalara ve diğer sivil toplum kuruluşlarına stant verilmediği belirtiliyor.

Peki, belediyenin bu yaklaşımının gerekçesi ne?

Konuyla ilgili aktarılan bilgilere göre belediye, fuarın kitap ve yayıncılık kimliğini korumak istiyor. Çok sayıda dernek ve kuruluşun katılması hâlinde fuarın bir panayıra dönüşmesinden endişe ediliyor. Bu nedenle stantların yalnızca yayınevlerine ayrıldığı ifade ediliyor.

İlk bakışta anlaşılabilir bir kaygı.

Elbette kitap fuarının merkezinde kitap, yazar ve okur olmalı. Her isteyenin hiçbir kurala bağlı olmadan stant açtığı bir organizasyon zamanla amacından uzaklaşabilir.

Ama bir işi yönetmenin en kolay yolu, kapıyı tamamen kapatmak mıdır?

Kültür dediğimiz şey yalnızca yayınevlerinin işi değil ki!

Bir şehirde tarih araştırması yapan, kendi imkânlarıyla kitap basan, yerel yazarları destekleyen, söyleşiler düzenleyen pek çok dernek ve vakıf var.

Şimdi bunların hepsini sırf tabelalarında “dernek” veya “vakıf” yazıyor diye aynı kefeye koymak doğru mu?

Bir kültür derneği Samsun’un tarihini anlatan kitapları okurla buluşturuyorsa, bir vakıf kendi bilimsel yayınlarını tanıtıyorsa, bunun kitap fuarına ne zararı olabilir?

Aksine, fuara ayrı bir değer katmaz mı?

Kitap fuarını panayırdan ayıran şey kapıdaki kilit değil, içeride ne yapıldığıdır. Belediyenin önüne çok sayıda başvuru gelebilir. Hepsine yer vermek mümkün olmayabilir. Bunu da anlayabiliriz. Ama çözüm, bütün derneklerin başvurularına kapıyı baştan kapatmak değil, doğru kurallar koymaktır.

Kitap yayımlayan derneklere belirli sayıda stant ayrılabilir. Kültür ve sanat alanında çalışan kuruluşlar için ortak alanlar oluşturulabilir. Samsunlu yazarların kitaplarını tanıtabilecekleri, okurlarıyla buluşabilecekleri imkânlar sağlanabilir.

Bunlar yapılamayacak işler değil.

Yeter ki meseleye yalnızca stant sayısı ve yer dağıtımı olarak bakılmasın.

Çünkü belediyelerin görevi sadece fuar alanı hazırlamak değildir. O şehirde yaşayan insanların kültürüne, sanatına ve düşünce hayatına da katkı sunmaktır.

Samsun gibi fuarcılığı bilen bir kentte mesele artık fuar yapabilmek değil, nasıl bir fuar yapılacağıdır.

Geçmişteki deneyimlerden yararlanılarak hem düzenli hem de daha geniş katılımlı bir kitap fuarı hazırlanabilir.

Üstelik kitap fuarının başarısı yalnızca satış rakamlarıyla ölçülemez. Önemli olan Samsun’un kültür hayatına ne kattığıdır.

Burada kimseyle kavga etmeye de gerek yok.

Belediyenin fuarın düzenini koruma isteğiyle kültür kuruluşlarının katılım beklentisi arasında bir orta yol bulunamaz mı?

Samsun’un yazarları, araştırmacıları ve kültür insanları için daha geniş imkânlar oluşturulamaz mı?

Bunları değerlendirmek belediyenin elinde.

Samsun Büyükşehir Belediyesinin önünde şimdi önemli bir tercih var:

Katılımı baştan sınırlayan bir anlayışla mı devam edilecek, yoksa fuarın düzenini korurken daha fazla insanı ve kültürel çalışmayı içine alan bir yol mu bulunacak?