Samsun'un içme suyunda 1 yıllık kaybı! 17 bin olimpik yüzme havuzu!

Samsun'un içmesuyunda 1 yıllık kayıp rakamı! 17 bin olimpik yüzme havuzu! Samsun Kent Haber | Samsun Haber | Samsun Haberleri köşe yazarı Ayperi Türkoğlu, Samsun'da her 100 litre suyun 32 litresinin kayıp olduğunu yazdığı köşe yazısında, "Samsun’da yalnızca bir yılda kayıp hanesine yazılan 42,5 milyon metreküp suyun karşılığı 17 bin olimpik yüzme havuzu" dedi.

Samsun'da her 100 litre suyun 32 litresi kayıp. İlçelerde oran yüzde 41’i aşıyor.

17 bin olimpik yüzme havuzu…

Dile kolay.

Samsun’da yalnızca bir yılda kayıp hanesine yazılan 42,5 milyon metreküp suyun karşılığı yaklaşık bu kadar.

Peki bu konu neden şimdi gündemde?

Belediyelerde faaliyet ve performans raporlarının konuşulduğu bugünlerde, SASKİ’nin rakamları arasında özellikle dikkat çeken bir başlık var:

Su kayıp-kaçak oranı.

Şimdi size bir soru:

Üç şişe su satın alsanız, parasını ödeseniz ama eve yalnızca ikisiyle dönebilseniz ilk sorunuz ne olurdu?

“Benim suyum nereye gitti?”

Samsun’un bugün sorması gereken soru da tam olarak bu.

2024’te Samsun genelinde sisteme yaklaşık 132,8 milyon metreküp su verildi. Bunun 42,5 milyon metreküpü kayıp hanesine yazıldı.

Yani her 100 litrenin 32 litresi.

Burada hakkını teslim edelim.

Samsun Büyükşehir Belediyesi ve SASKİ son yıllarda SCADA gibi akıllı takip sistemlerinden yeni içme suyu hatlarına, şebeke yenilemelerinden kaçak tespit çalışmalarına kadar yatırımlar yaptı.

Rakamlar da iyileşmeye işaret ediyor.

2018’de yüzde 39,20 olan kayıp-kaçak oranı, 2020’de yüzde 38,63’e, 2022’de yüzde 37,25’e, 2023’te yüzde 32,68’e, 2024’te ise yüzde 32’ye geriledi.

SASKİ’nin hedefi önce yüzde 25, ardından yüzde 15.

Güzel.

Ama madalyonun diğer yüzüne bakalım.

Dört merkez ilçede kayıp oranı yüzde 24,66 iken diğer 13 ilçede yüzde 41,01.

Peki neden?

Bu sorunun cevabı SASKİ’nin teknik verilerinde olmalı.

Kamuoyunun önündeki tablo ise net:

Yüzde 41 ciddi bir oran.

Burada önemli bir ayrıntıyı da atlamayalım.

42,5 milyon metreküpün tamamının borulardan toprağa aktığını söylemek doğru değil. Fiziki şebeke kaçaklarının yanında sayaç ve ölçüm hataları ile izinsiz tüketim gibi idari kayıplar da bu hesabın içerisinde olabilir.

Ama hangi kalemden kaynaklanırsa kaynaklansın, kaybolan yalnızca su değil.

O suyun kaynağından alınması, arıtılması, pompalanması, depolanması ve kilometrelerce şebeke üzerinden dağıtılması için de enerji, emek ve para harcanıyor.

Hepsinin bir maliyeti var.

Dolayısıyla kayıp-kaçakla mücadele yalnızca çevre meselesi değil, aynı zamanda mali disiplin meselesi.

Vatandaştan kullandığı her metreküp suyun bedelini tahsil eden bir kurumdan, kendi sistemine verdiği suyun hesabını da aynı hassasiyetle tutmasını istemek vatandaşın hakkı.

Çünkü bazen yeni kaynak bulmanın en ucuz yolu, zaten sahip olduğunuz kaynağı kaybetmemektir.

Üstelik mesele yalnızca bugünün faturası da değil.

Samsun’da gerçekleştirilen Kızılırmak Havzası Su Kurulu toplantısında kuraklık, iklim değişikliği, artan su talebi ve suyun verimli kullanılması gündeme geldi.

O halde soruyu biraz büyütelim:

Bugün Samsun’un suyu var. Peki 10-20 yıl sonra da olacak mı?

Geleceğin suyunu konuşurken bugün elimizdeki suyun önemli bir bölümünü kayıp hanesine yazmayı normalleştiremeyiz.

Bu nedenle artık sadece “Ne kadar yatırım yaptınız?” diye sormak yetmez.

Harcadığınız paranın karşılığında ne kadar kaybı önlediniz?

Kayıp oranının yüzde 41 olduğu 13 ilçede ne yapılacak?

SASKİ bugüne kadar kayıp oranını aşağı çekmiş.

Bu önemli.

Ama yüzde 32’lik genel oran ve ilçelerdeki tablo, işin henüz bitmediğini söylüyor.

Samsun bu delik kovayla daha ne kadar su taşıyacak?

Şimdi sıra SASKİ’de.

Sorunun nedenini, çözüm takvimini ve yatırımların sonucunu ölçülebilir verilerle ortaya koymak gerekiyor.

Çünkü Samsun’un ihtiyacı daha fazla su üretmekten önce, ürettiği suya sahip çıkmaktır.