Samsun'da Gülsan Sanayi Sitesi'nde mülk sahiplerine önce eşşeğini kaybettirdiler şimdi buldurdular! Samsun Kent Haber köşe yazarı mimar Embiya Sancak, gaddarlık uygulamaları olarak nitelediği Gülsan Sanayi Sitesinde, iki belediye başkanı döneminde, kamulaştırma bedellerinin düşük gösterilmesi için yapılanları ve Halit Doğan dönemini yazdı
Samsun Gülsan Sanayi Sitesi'nin tarihsel süreci ve belediye başkanları-II
Yazı serimin birinci kısmını Samsun Kent Haber'de okuyucu ile buluşturmuştum. Gazeteye ve bana olacak geri dönüşleri beklemeden sıcağı sıcağına seri yazıma devam ediyorum.
Amacım kent belleğinde iyilerin ve kötülerin, yanlışların ve doğruların, iz yapmasını sağlayarak tarihe not düşmektir.
Evet Yusuf başkan döneminde Gülsan için kasten yalan söylendi, yalan haberler çıkarıldı. Bu durum Mustafa başkan döneminde de devam etti.
Amaçları Gülsan'da mülklerin değerinin düşmesini sağlamak ve oluşan bu durumu kamulaştırma bedeli ile ilgili bilirkişilerin görmesini temin ederek, düşük değerli rapor hazırlamalarının yolunu açmaktı.
Haklısınız 'Devlet böyle işler yapar mı?' diye soracaksınız!
Evet yaptı işte. Ama burada devlet dediğim, kutsal olarak kabul ettiğim Türkiye Cumhuriyeti Devleti değildi. Biraz daha devletten bahsedeyim. Devlet kamu menfaati kararı alarak, kamulaştırma yapma yetkisine sahiptir. Ama kamu menfaati nedir? diye sorunuz. Bir garip tanımdır. Altı kötü doldurulmuş veya boş bırakılmış, belirsizleştirilmiş mefhumdur. Bir belediye başkanı düşünün ki, kişisel siyaseti için, 'Ben Protokol Cami yapacağım' der mi! Muktedirin elinde imar planı yapmak ve değiştirmek yetkisi de var. Üstelik hem merkezde ve hem de yerel iktidar gücü de varsa...
Kamusal menfaat mefhumu daişte böyle! Bir başkanın ağzından çıkan talimattır.
İmar Plancılığı bir bilimdir, hukukiliktir, adalettir, ekonomidir, uzlaşıdır.. Anayasa ve ilgili yasalarımızda bir temel talimat vardır, İmar Planı düzenlemeleri kamu menfaati varsa yapılır! Yani hiçbir bilimsel gerekçen yoksa, Gülsan Sanayi arazisine 'Desinler' diye cami yapamazsın! Böyle bir kararda kamusal menfaat yoktu. Bu durumu mahkeme 2015 yılında tespit etti.
Ama su uyur düşman uyumaz misali, herkes Covid-19 hastalığı ile sersemlemişti ki; 2024 yılında Gülsan'da esnaf ve mülk sahipleri için Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinde gaddarlık uygulaması için yeni bir imar planı onanmış, devreye sokulmuştu.
Ama aynı partinin belediye başkanı olan sayın başkan Halit Doğan dönemi;
Bu dönem şehircilik adına Samsun’da inşallah doğru kararların alınıp uygulandığı dönem olacaktır. Özellikle mevcut dokulu konut bölgelerinde mekansal planlama mevzuatına aykırı, şehircilik ilmine ve kamu menfaatine aykırı kararlar alınmaz, planlar yapılmaz. Böyle bir durumda dava açmak yetkisine sahip olan meslek odam olan Mimarlar Odası görevini yapar. Neden mi bu konuya değindim!
Gülsan ile ilgili Samsun Büyükşehir Belediyesine yaptığım itiraza verilen cevapta, 'Gülsan'da yapılanma emsalı E= 2.00'den büyük oran verilirse çok yoğun yapılaşma dokusu oluşur' yanıtını aldım.
Belediyenin verdiği bu cevapta haklılık payı vardır. Verilen bu cevap yazısı emsal artışı amaçlı her plan değişikliklerinde, itiraz dilekçeme konulacak. Bir gün Mimarlar Odası olarak yoğunluk artışı planlarına karşı dava açılırsa, bu yazı belge olarak dava dilekçesine eklenecek.
Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu! Neden çifte standart diye sorulacak!
Gelelim Gülsan arazisinde Kentsel Dönüşüm Karar ve uygulamasına...
Öncelikle sayın Başkan Halit Doğan'a, Samsun adına ve Gülsan mülk sahipleri adına teşekkür ederim. Ama Canik halkı adına ve İlkadım halkı adına teşekkür henüz edemem.
Nedenleri yazımın devamında açıklanacaktır!
TEŞEKKÜR SEBEPLERİ
Sayın başkan ve ekibi; Mustafa Demir zamanında havalı, ütopik, mesnetsiz, ekonomik maliyet bakımından kamuya yükleyeceği yük sebebiyle kamu menfaati olmayan imar planı ve uygulamasını yürürlükten kaldırdığı için.
Aralarında müellif olarak yer alığım elli yıllık projeksiyonu olan 19 Aralık 1980 tarihinde onaylanan Samsun Kent Bütünü İmar Planı notunda yer alan ve '2005 yılı sonrası Gülsan Sanayi alanı için yol gösterici hüküm olan, 2005 yılı sonrasında bu alan belediye tarafından yeniden planlanacaktır' bilimsel ve hukuksal tavsiyeye uyulduğu için.
Özellikle Yusuf başkan ile Mustafa başkan dönemlerinde, Gülsan mülklerinin vatandaşın elinden yok pahasına alınmasını kısmen önlediği için.
Kamu menfaati olmayan Yusuf başkan ile Mustafa başkanın Gülsan projelerinin Samsun halkına yükleyeceği maliyetin, olumsuz etkisini ortadan kaldırdığı için.
Yusuf başkanın ve Mustafa başkanın, Gülsan Kamulaştırma bedellerinin düşük çıkması için dolaylı yollardan müdahale etmesi bu nedenle olmuştur. Halit başkanın başlattığı Kentsel Dönüşüm projesi, kent menfaatleri için tüm uygundur, mülk sahipleri için ise kısmen uygundur.
Bu nedenle Samsun için yüzde 100 teşekkürler. Mülk sahipleri adına ise yüzde 80 teşekkürler beyanım olacaktır.
Samsun'da her kentsel dönüşüm yerinde yapılamaz. Özellikle çok yoğun mevcut yapılanma olan konut bölgelerinde yüzde yüz yerinde dönüşüm projesi uygulanması mümkün değildir. Halit başkan ve ekibinin en kolay yerinde uygulanacak Kentsel Dönüşüm projesi, Gülsan olduğunu gördükleri için kutlamak gerekir.
Elbette bu gerçeği göremeyen Yusuf başkan ve Mustafa başkanı da kınamak gerekir. Mustafa başkan rahmet-i rahmana kavuştuğu için, baba dostu meslektaşım olduğu için, bu cümleyi kurmak bana zor geldi. Ama gerçeği kamuoyuna en etkili anlaşılır şekilde anlatmak görevim vardır.
Gülsan Sanayi'de mülk sahipleri için somut ifadeler ile bilgi vermem gerekiyor.
Gülsan Kentsel Dönüşüm projesi, 1979'da Samsun Belediyesi'nin yayımladığı, üyeliğe davet broşüründe beyan edilen 'Neslinize çok değerli mülk bırakacaksınız' vaadine yüzde 80 uyumludur.
Neden yüzde seksen diye sorarsanız;
Benim mimar-şehir plancısı, belediyeci olarak mesleki iştigal alanım bu konudur. Şimdi bu makaleyi uzman gözü ve tecrübesi ile yazıyorum.
Evet Gülsan'da mülk sahiplerinin yüzde 10-20 arasında bir oranla daha düşük hak sahipliği tahsisi yapılacaktır. Ancak, Yusuf ve Mustafa başkanların gaddarlık projesine göre yüzde 80 oranında, Halit başkanın iyilik projesidir bu proje
Elbette her şey yoluna girmiş değil! Bu ifadelerim garantörlük olarak algılanmasın!
Rakamlarla örnekleme metodu ile kıyaslama yapalım:
2023 yılı kamulaştırma bedeli, 1.5 milyon TL
2026 ocak güncellemesi 3 milyon olacaktı.
Örnek mülk için verileceği vaad edilen muvafakat sözleşmesi imzalanan dükkân ve konutun görselleştirilerek sunulan avam veya fikir projeye göre, bitmesi halinde toplam değeri 15 milyon TL olur.
Sonuç: Gaddarlık döneminde takdir edilen bedele göre, şimdi verileceği vaat edilen mülklerin değeri 5 misli daha büyüktür.
Bu değer Gülsan mülklerinin adil hak olan, kamulaştırma bedeline göre sadece yüzde 20 daha büyüktür. Yani Yusuf başkan ile Mustafa başkan gerçek mülk değerlerini vermiş olsalardı, yaşanmış olan bu eziyetler yaşanmamış olacaktı.
Ancak gaddarlık döneminin başkanlarının projesi, kamu menfaatine ve Samsun menfaatine uygun olmayarak, tatbik edilmiş olacaktı.
Şöyle ifade kullanayım;
Samsun Büyükşehir Belediyesi, mülk sahiplerine önce eşşeğini kaybettirdi şimdi buldurdu!
Olsun netice itibariyle, Plancı mimar, eski belediyeci her zaman Samsuncu mimar olarak, sayın Halit Doğan ve ekibine teşekkür etmem gerekir.
Gelecekteki şimdiki Gülsan arazisi şöyle olacak:
Gülsan alanında başlatılan bu Kentsel Dönüşüm projesi sonrasında ortaya çıkacak olan merkezin adı artık Gülsan olmaz. Fakat bu sanayi sitesinin kurucusu Belediye Başkanı Kemal Vehbi Gül'ü hatırlatmak ve kent kimliğinde sürekliliği sağlamak için, Samsun Gülsam Ticaret-Konut Sitesi olabilir.
Kapsamında kullanım türü olarak;
Yönetsel alan olarak, Samsun Büyükşehir Belediyesi
Dinsel alan olarak, Samsun Gülsam Cami
Ticari alan olarak, Gülsam Çarşısı
Bünyesinde konutlar olacağından, Gülsam Konutları gibi tanıtım ve reklam isimleri yerleştirilmelidir.
Tecrübeli bir mimar olarak, belediyenin sunduğu görselleme ve avam projelerinin tatbikinde şüphem devam ediyor. Buna rağmen karamsar değilim, umutluyum. Çünkü, mimari tasarımda meslektaşlarımın yeteneğine, başta İnşaat Mühendisi olmak üzere tüm yapı mühendislerinin bilgisine ve tecrübesi, ülkemizde bulunan tüm inşaat malzemelerinin niteliğine, tam güvenim vardır.
Ancak projeleri uygulayacak olan belediyenin bulacağı yapımcı firmalara yani müteahhitlere asla güvenim yoktur.
Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin bu konuda handikabı vardır! Muvafakat sözleşmelerinin yapıldığı bu günlerde, Samsun Büyükşehir Belediyesi teknik bürokrasisi tatmin edici açıklama yapamıyor. İşte bu şüphe bu güzel projenin hardikabıdır. Saygılarıma. Bu konuda yazı serim devam edecek
